Εκατομμύρια ζώα ανά τον κόσμο ζουν κλεισμένα σε εργαστηριακά κλουβιά, αναμένοντας ζαρωμένα από το φόβο το επόμενο εφιαλτικό πείραμα που θα διενεργηθεί επάνω τους. Eξαιτίας της σωματικής ταλαιπωρίας, του στρες των πειραμάτων και του γυμνού περιβάλλοντος των κλουβιών, αναπτύσσουν νευρωτικές (στερεότυπες) συμπεριφορές όπως συνεχές στριφογύρισμα, λίκνισμα πέρα-δώθε, ξερίζωμα της γούνας τους ή/και αυτοακρωτηριασμούς.

Είναι τα πειράματα στα ζώα αναγκαία; χρήσιμα; δικαιολογημένα; Υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις;

Πιστεύουμε ότι πρέπει να εξετάζεται χωριστά κάθε πεδίο χρήσης πειραματόζωων, με στόχο να αντικατασταθεί η χρήση ζώων με εναλλακτικές, μη-βάναυσες, μεθόδους.

Πρέπει:

  • Να επανεξετάζεται συνεχώς η αναγκαιότητα και η δικαιολογία για τη χρήση ζώων
  • Να επισπεύδεται η ανάπτυξη εναλλακτικών μεθόδων
  • Να λαμβάνονται κάθε δυνατά μέτρα για να επιτευχθεί μείωση του αριθμού των πειραματόζωων που χρησιμοποιούνται, αλλά και ουσιαστική μείωση της ταλαιπωρίας τους, μαζί με αύξηση της ευζωίας τους

Είναι σημαντικό, όσο συνεχίζεται η χρήση ζώων για πειράματα, να γίνεται κάθε δυνατή προσπάθεια να αποφεύγεται η ταλαιπωρία τους. Είναι απαραίτητη η νάρκωση και τα αναλγητικά για να ανακουφίζονται τα ζώα από τον πόνο και να μειώνεται η αγωνία τους.

Περιττά πειράματα

Πολλά πειράματα πραγματοποιούνται ενώ έχουν ήδη αναπτυχθεί ικανοποιητικές εναλλακτικές λύσεις χωρίς τη χρήση ζώων, ή επαναλαμβάνονται χωρίς λόγο.

Πολλά πειράματα πραγματοποιούνται όχι για φαρμακευτικά προϊόντα, αλλά για δοκιμές επουσιωδών προϊόντων όπως καλλυντικά, είδη προσωπικής υγιεινής, φυτοφάρμακα, εντομοκτόνα, προϊόντα οικιακής χρήσης, πρόσθετα τροφίμων, κλπ.

H βελτίωσης της ευζωίας είναι αυτή τη στιγμή ο πιο ρεαλιστικός στόχος για την ανακούφιση της ταλαιπωρίας των πειραματόζωων. Ωστόσο, ο μακροπρόθεσμος στόχος παραμένει η πλήρης αντικατάσταση των πειραματόζωων με εναλλακτικές τεχνικές.

Τα ζώα που χρησιμοποιούνται για επιστημονικούς σκοπούς προστατεύονται από την Ευρωπαϊκή Οδηγία 2010/63, όπως αυτή έχει μεταφερθεί στο προεδρικό διάταγμα (56/2013). Πειραματικές διαδικασίες μπορούν να πραγματοποιηθούν μόνο κατόπιν αδειοδότησης από τις τοπικές κτηνιατρικές αρχές. 

Περισσότερα στοιχεία

  • Υπολογίζεται ότι πάνω από 100 εκατ. πειραματόζωα χρησιμοποιούνται κάθε χρόνο σε ολόκληρο τον κόσμο.  Η αντιμετώπιση τους και η νόμοι που διέπουν/ρυθμίζουν τη χρήση τους και την προστασία τους, έχουν τεράστιες διαφορές από χώρα σε χώρα.
  • Στο Ηνωμένο βασίλειο, η χρήση πειραματόζωων ρυθμίζεται από νομοθεσία του Υπουργείου Εσωτερικών, η οποία ορίζει ότι εκτροφή και χρήση πειραματόζωων μπορούν να γίνονται μόνο σε ειδικά αδειοδοτημένους χώρους, ότι πρέπει να υποβάλλεται για έγκριση στο Υπουργείο Εσωτερικών η περιγραφή της μελέτης συνοδευόμενη από αίτηση, ενώ οι μελετητές πρέπει και αυτοί να έχουν αδειοδοτηθεί.

Συγκρίνοντας με την Ελλάδα, όπου τα πειράματα με ζώα πραγματοποιούνται με την σκέτη έγκριση τοπικών κτηνιατρικών αρχών (νομοκτηνιάτρων), καταλαβαίνουμε την απόσταση που μας χωρίζει από την Ευρώπη στο θέμα της προστασίας των ζώων.

Σχολείο

Θεωρούμε ότι η χρήση ζώων στο πλαίσιο σχολικών μαθημάτων ταλαιπωρεί τα ζώα και  πρέπει να αποφεύγεται.

Συνιστούμε να αποφεύγονται σχολικές επισκέψεις που επιβαρύνουν ή ενοχλούν τα ζώα. Οι εκπαιδευτικές επισκέψεις δεν πρέπει να γίνονται για λόγους ψυχαγωγίας, αλλά να αποτελούν μέρος ενός δομημένου και ολοκληρωμένου προγράμματος για την ευζωία των ζώων. 

Ανώτερη εκπαίδευση

Τα μαθήματα βιολογίας της ανώτερης εκπαίδευσης πρέπει να τηρούν ένα σαφές πλαίσιο ηθικής, ευζωίας και σεβασμού των αναγκών των ζώων.

Κτηνιατρικές σχολές

Οι κτηνιατρικές σχολές που διατηρούν ζώα εντός των εγκαταστάσεων τους πρέπει να τηρούν σχολαστικά τους κανόνες ευζωίας, εξασφαλίζοντας στα ζώα κατάλληλο κατάλυμα, κατάλληλη τροφή και νερό, καθημερινή άσκηση και συνθήκες που δεν τους δημιουργούν πόνο, φόβο ή αγωνία, ενώ τους δίνουν τη δυνατότητα να συναναστρέφονται με άλλα ζώα του είδους τους ή να απομονώνονται απ αυτά.

Σε κάθε περίπτωση, πρέπει μαθητές και φοιτητές να μπορούν να απέχουν για συνειδησιακούς λόγους, από εργαστήρια που χρησιμοποιούν ζώα. Κανένας φοιτητής δεν πρέπει να υποχρεώνεται να πραγματοποιήσει ή να παρακολουθήσει νεκροτομή ζώου.