Η Ελληνική νομοθεσία θεωρεί ζώο συντροφιάς όποιο ζώο διατηρεί ο άνθρωπος κοντά του για παρέα.

Η ΠΦΟ δεν θεωρεί ότι είναι όλα τα ζώα κατάλληλα για κατοικίδια, για τον απλό λόγο ότι δεν είναι σε θέση ο άνθρωπος να ανταποκριθεί στις ανάγκες τους  δε μπορεί να κατανοήσει τη φυσιολογία και την ψυχολογία ζώων της άγριας πανίδας ή εξωτικά, ούτε να καλύψει τις μακροπρόθεσμες ανάγκες τους.

Σκύλοι –γάτες

Η έλλειψη πολιτικής για τα ζώα συντροφιάς (απουσία στρατηγικής για τον έλεγχο του πληθυσμού – απουσία ελέγχου της εκτροφής – απουσία ενημέρωσης για την υπεύθυνη ιδιοκτησία και τη σημασία της στείρωσης, κλπ) έχουν φέρει την Ελλάδα στη πρώτη θέση σε αναλογία αριθμού αδέσποτων ανά κάτοικο.

Μερικά στοιχεία:

Ιδιόκτητα ζώα

  • Πληθυσμός σε συνεχή αύξηση (διεθνής τάση λόγω αστικοποίησης/νέες γενιές πιο φιλόζωες από τους μεγαλύτερους)
  • Παντελούς απουσία επίσημης (κρατικής) ενημέρωσης σχετικά με τις ευθύνες και υποχρεώσεις που συνεπάγεται η κατοχή ενός ζώου
  • Χαμηλό επίπεδο φροντίδας, αυξημένα επίπεδα παραμέλησης και κακοποίησης στην ύπαιθρο
  • Πολύ μικρό ποσοστό στειρωμένων ιδιόκτητων ζώων
  • Πολύ ψηλός δείκτης αναπαραγωγής

–   σκόπιμη εκτροφή –   αδιαφορία (ιδιοκτήτες δε φροντίζουν να στειρώσουν)

Αδέσποτα

  • Τεράστιος πληθυσμός
    • κάποιο επίπεδο φροντίδας στις αστικές περιοχές (μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση των κατοίκων)
    • αγώνας επιβίωσης στις αγροτικές περιοχές
  • μαζικές δηλητηριάσεις
  • φιλοζωικές και ιδιώτες αγωνίζονται για την προστασία τους (πάνω από 80.000 στειρώσεις αδέσποτων πραγματοποιούνται κάθε χρόνο χάρη στη δράση φιλοζωικών και μεμονωμένων πολιτών, χωρίς καμιά ενίσχυση ή συμμετοχή από την πολιτεία)
  • Μερικές χιλιάδες αδέσποτα υιοθετούνται κάθε χρόνο σε Ελλάδα και άλλες Ευρωπαϊκές χώρες, μέσω ελληνικών και ξένων δικτύων υιοθεσίας. Όμως …
  • Αδέσποτα στειρωμένα, στη συνέχεια δηλητηριάζονται
  • Η ανεξάντλητη προσφορά ζώων συντροφιάς από καταστήματα, εκτροφείς και ιδιώτες, σε συνδυασμό με το εχθρικό νομοθετικό περιβάλλον στέκονται εμπόδιο στις υιοθεσίες.

Υπεύθυνη ιδιοκτησία

Η έννοια της Υπεύθυνης Ιδιοκτησίας περιγράφει τις βασικές υποχρεώσεις του ιδιοκτήτη ενός ζώου, τόσο προς το ζώο για να εξασφαλίζεται η ευζωία του, όσο και προς τους συμπολίτες του, ώστε να μην επιβαρύνεται η κοινότητα. Περιλαμβάνει την ηλεκτρονική σήμανση του ζώου (μικροτσίπ), την εκπαίδευση ή κοινωνικοποίησή του, τη στείρωση του, τους κατάλληλους εμβολιασμούς, τον καθαρισμό του περιβάλλοντος από τα περιττώματα του, τον σεβασμό των διατάξεων υγιεινής και των διατάξεων κοινής ησυχίας.

Οι βασικοί κανόνες ευζωίας ενός ζώου συντροφιάς περιλαμβάνουν -αλλά δεν περιορίζονται – στα παρακάτω:

  • Κατάλληλο περιβάλλον (καθαρό, στεγνό κατάλυμα να ξεκουράζεται)
  • Κατάλληλη διατροφή (σε είδος και ποσότητα) για να διατηρείται υγιές
  • Προστασία από πόνο, ταλαιπωρία, τραυματισμό και ασθένεια
  • Δυνατότητα να εκφράζει τη φυσιολογική του συμπεριφορά
  • Δυνατότητα να συναναστρέφεται με άλλα ζώα, ή να απομονώνεται απ αυτά

Η απόκτηση ενός ζώου

Η απόκτηση ενός ζώου συντροφιάς συνεπάγεται τη μακροπρόθεσμη δέσμευση χώρου, χρόνου και οικονομικών πόρων που θα εξασφαλίζουν στο ζώο ένα κατάλληλο επίπεδο ευζωίας.

Προτείνουμε σε όποιον σχεδιάζει να αποκτήσει ζώο συντροφιάς, να υιοθετήσει ένα αδέσποτο ζώο.

Εγκώμιο στο Ελληνικό Ημίαιμο

Κάθε ημίαιμο είναι ένα και μοναδικό, αποτέλεσμα της τυχαίας επιλογής της φύσης που παντρεύει τα ισχυρότερα στοιχεία του DNA κάθε σκύλου για να δώσει στο είδος τις καλύτερες πιθανότητες επιβίωσης. Το  ημίαιμο είναι κατά κανόνα ανθεκτικότερο, υγιέστερο και απαλλαγμένο από τα πολλά προβλήματα (αναπνευστικά, καρδιολογικά, σκελετικά, κλπ) που έχουν δημιουργήσει στα καθαρόαιμα η υπέρ-εκτροφή και οι ενδο-διασταυρώσεις.

Τα ημίαιμα έρχονται σε ατελείωτη ποικιλία χρωμάτων, σχημάτων και μεγεθών, ομωςψ μοιράζονται τα εξής κοινά χαρακτηριστικά: είναι φιλικά, κοινωνικά, προσαρμοστικά, στωικά, αλλά και αφοσιωμένα, αλληλέγγυα και αρχοντικά. Ο εξαιρετικός χαρακτήρας των Ελληνικών ημίαιμων είναι γνωστός πέρα των ελληνικών συνόρων και τα καθιστά δημοφιλή επιλογή πολλών ευρωπαίων.

Καθαρόαιμα

Εάν αναζητείτε συγκεκριμένη φυλή, ενημερωθείτε πρώτα για τις βιολογικές απαιτήσεις της φυλής, για να διαπιστώσετε αν είναι συμβατές με την οικογένειά σας, τον τρόπο ζωής σας και τις δυνατότητες σας.

Πχ όλοι οι σκύλοι χρειάζονται άσκηση αλλά μερικοί σκύλοι χρειάζονται ΠΟΛΛΗ περισσότερη από άλλους, άλλοι σκύλοι δεν είναι κατάλληλοι για ζεστό κλίμα, άλλοι μαδάνε υπερβολικά, άλλοι χρειάζονται καθημερινό βούρτσισμα, μερικές φυλές είναι νευρικές και αγχώδεις, άλλες είναι υπερβολικά δυνατές…

Συνιστούμε και πάλι να απευθυνθείτε πρώτα σε καταφύγιο ή φιλοζωική καθώς υπάρχουν πάντα καθαρόαιμα ζώα σε αναμονή υιοθεσίας.

ΠΟΤΕ από κατάστημα (pet shop)

Συνιστούμε την πλήρη αποφυγή αγοράς από κατάστημα. Όλα τα καταστήματα προμηθεύονται ζώα από φάρμες κουταβοπαραγωγής (puppy mills) σε Ελλάδα και εξωτερικό. Τα κουτάβια απογαλατίζονται πρόωρα, προκειμένου να σταλούν νωρίς στα σημεία πώλησης. Λόγω ελεεινών συνθηκών εκτροφής και πρόωρου απογαλακτισμού, τo ποσοστό θνησιμότητας είναι πολύ μεγάλο, τόσο στις μονάδες παραγωγής, όσο και στα καταστήματα ή στα χέρια των ανυποψίαστων αγοραστών για τους οποίους αποτελεί τραυματική εμπειρία.

Ο κανονισμός 266541/2003 αναφέρει τις προδιαγραφές τις οποίες πρέπει να πληροί ένα κατάστημα που εμπορεύεται ζώα, σχετικά με την ευζωία τους. Εάν αντιληφθείτε παρανομίες, επικοινωνήστε μαζί μας.

 Ποτέ αγορά μέσω διαδικτύου ή αγγελίας

Οι αγγελίες στο διαδίκτυο (πχ. πωλούνται καθαρόαιμα μαλτέζ, κανίς-γκριφόν, σιαμέζικα γατάκια, κλπ) είναι ο κατεξοχήν τρόπος που οι παράνομοι εκτροφείς διοχετεύουν το προϊόν τους στην αγορά. Όπως και τα κουτάβια που πωλούνται στα καταστήματα, τα κουτάβια των αγγελιών προέρχονται από εκτροφεία-κολαστήρια όπου τα ζώα χρησιμοποιούνται ως αναλώσιμη πρώτη ύλη, και παρουσιάζουν πολλαπλά προβλήματα υγείας και συμπεριφοράς.

Εάν απευθυνθείτε σε επίσημο εκτροφέα

Βεβαιωθείτε ότι ο εκτροφέας δίνει απόλυτη προτεραιότητα στην υγεία και την ευζωία γονέων και κουταβιών. Μη αρκεστείτε σε προφορικές βεβαιώσεις, παρά πηγαίνετε επιτόπου να δείτε τον χώρο που γεννήθηκαν τα κουτάβια, τις συνθήκες διαβίωσης και την κατάσταση γονέων και κουταβιών καθώς και όσων άλλων ζώων εκτρέφονται στο χώρο.

Έλεγχος του πληθυσμού και αναπαραγωγή

Ο υπερπληθυσμός των ζώων συντροφιάς είναι γεγονός και χρειάζεται να αντιμετωπιστεί με υπευθυνότητα.

Η σημαντικότερη πράξη ευθύνης ενός ιδιοκτήτη είναι η στείρωση του κατοικιδίου του, είτε πρόκειται για θηλυκό, είτε για αρσενικό.

Η στείρωση είναι χειρουργείο ρουτίνας για έμπειρο κτηνίατρο. Αυτός θα σας πεί την καταλληλότερη στιγμή να πραγματοποιηθεί η στείρωση, ή τυχόν αντενδείξεις σε ατομικές περιπτώσεις.  Σε γενικές γραμμές πρέπει να πραγματοποιείται όσο το δυνατόν νωρίτερα για να αποφεύγονται ανεπιθύμητες γέννες και επειδή είναι περισσότερα τα οφέλη για την υγεία του ζώου (λινκ στο φυλλαδιο).

ΠΡΟΣΟΧΗ:  Η άποψη, που υποστηρίζουν μερικοί κτηνίατροι, ότι απαιτείται να γεννήσουν τα θηλυκά πριν στειρωθούν, δεν ευσταθεί.

 

Ηλεκτρονική σήμανση

Η ηλεκτρονική σήμανση όλων των σκύλων, συμπεριλαμβανόμενων και των  τσοπανόσκυλων) είναι υποχρεωτική από το νόμο  (Ν4039/2012 άρθρο 4, παράγραφος 3α και τροποποίηση 4235/2014 λινκ?)

Πως γίνεται; Με την εμφύτευση κάτω από το δέρμα με υποδερμική σύριγγα, ενός μικροτσίπ μεγέθους ενός κόκκου ρυζιού που εκπέμπει στην οθόνη του σαρωτή (σκάνερ) έναν μοναδικό αριθμό ταυτότητας. Ο αριθμός καταχωρείται σε βάση δεδομένων, μαζί με τα στοιχεία του ιδιοκτήτη του ζώου. Η απόκτηση ταυτότητας είναι  σημαντικό μέτρο προστασίας των ζώων. Αυξάνει τις πιθανότητες να βρεθεί ένα ζώο αν χαθεί ή κλαπεί, και παράλληλα καθιστά τον ιδιοκτήτη υπόλογο της ευζωίας του.   Προσοχή, δεν αρκεί η τοποθέτηση μικροτσίπ, πρέπει ο κτηνίατρος να καταχωρίσει τα στοιχεία του ιδιοκτήτη στη βάση δεδομένων. 

Είναι υποχρεωτικό;  Ναι, βάσει του ν.4039/2012 και το πρόστιμο είναι 300€.  Είναι επίσης απαραίτητο αν το ζώο πρόκειται να ταξιδέψει εκτός Ελλάδας. 

Τι πληροφορίες περιέχει; Μόνο έναν αριθμό.

Δίνει το γεωγραφικό στίγμα του ζώου;  Όχι. Το μικροτσίπ δεν είναι GPS – δεν είναι σύστημα εντοπισμού.

Με ποιο τρόπο βοηθάει την επανένωση ζώου και ιδιοκτήτη; Το πρώτο πράγμα που κάνει όποιος βρει ένα κατοικίδιο είναι να ζητήσει σε κτηνίατρο να σκανάρει για μικροτσίπ. Εφόσον το ζώο έχει μικροτσίπ και τα στοιχεία του ιδιοκτήτη έχουν περαστεί στη βάση δεδομένων, η εύρεση του ιδιοκτήτη είναι άμεση.

Και η προστασία των προσωπικών δεδομένων; Η πρόσβαση στη βάση δεδομένων περιορίζεται στους κτηνιάτρους και στην Κρατική Αρχή που χειρίζεται το σύστημα.

Το μικροτσίπ αντικαθιστά την κονκάρδα και το αντιλυσσικό ταμπελάκι;

Όχι. Το μικροτσίπ είναι σήμανση η οποία δεν χάνεται και δεν αλλοιώνεται, αλλά δεν αντικαθιστά κολάρο και κονκάρδα με τα στοιχεία του ιδιοκτήτη. Η κονκάρδα είναι ο πιο γρήγορος τρόπος να βρεθεί ο ιδιοκτήτης, αλλά αν η κονκάρδα χαθεί ή το κολάρο χαθεί η αφαιρεθεί, πράγμα που εύκολα μπορεί να συμβεί, τότε το μικροτσίπ είναι συχνά ο μόνος τρόπος να εντοπιστεί ο ιδιοκτήτης ενός χαμένου ζώο.  Όσο για το αντιλυσσικό ταμπελάκι, δίνει την πληροφορία ότι το ζώο είναι εμβολιασμένο κατά της λύσσας, πράγμα πολύ σημαντικό, αλλά δεν μπορεί να βρεθεί από εκεί ο κτηνίατρος που έκανε το εμβόλιο – ώστε μέσω αυτού να γίνει προσπάθεια εντοπισμού του ιδιοκτήτη του χαμένου ζώου.

Μόλις υιοθέτησα από καταφύγιο/φιλοζωική οργάνωση. Το ζώο μου έχει μικροτσίπ;                                                                                                           

Κανένα ζώο δεν φεύγει από καταφύγιο/φιλοζωική οργάνωση χωρίς να έχει πρώτα σημανθεί ηλεκτρονικά και να έχουν καταχωρηθεί τα στοιχεία του νέου ιδιοκτήτη.

Μπορώ να αγοράσω το μικροτσίπ και να το βάλω μόνος μου; Όχι. Μπορεί να δείχνει εύκολο (μια απλή ένεση) αλλά η διαδικασία εμφύτευσης χρειάζεται εμπειρία. Αν δε τοποθετηθεί με το σωστό τρόπο ή πάει πολύ βαθιά ή πολύ ρηχά ή στραβά, μπορεί να δημιουργηθούν προβλήματα. Ο κτηνίατρος είναι αυτός που ξέρει που και πως θα το βάλει και θα αναγνωρίσει τυχών σημάδια ότι υπάρχει κάποιο πρόβλημα.

Υπάρχει περίπτωση να μην ανιχνευτεί ένα μικροτσίπ; Για ποιο λόγο;

Η ανίχνευση του μικροτσίπ δυσκολεύεται εάν:

  • το ζώο δεν κάθεται ήσυχο
  • το τρίχωμα του είναι πολύ μακρύ και μπερδεμένο
  • φοράει μεταλλικό κολάρο η κολάρο με πολλά μεταλλικά στοιχεία
  • Το μικροτσίπ έχει «μεταναστεύσει» σε άλλο σημείο του σώματος του ζώου λόγω ακατάλληλης εμφύτευσης

Για να ελαχιστοποιηθούν οι πιθανότητες να μην ανιχνευτεί το μικροτσίπ, συνιστάται:

  • Τα ζώα να σκανάρονται μακριά από μεταλλικό τραπέζι, υπολογιστές και λαμπτήρες φθορισμού
  • Η ανίχνευση να αρχίσει ψάχνοντας και επιμένοντας στο αναμενόμενο σημείο εμφύτευσης, (αριστερός τράχηλος) κι αν δεν βρεθεί τότε να σκαναριστεί όλη η επιφάνεια του σώματος
  • Να περνάει πολλές φορές το σκάνερ πάνω στο σώμα του ζώου και με διαφορετική κλήση, όχι γρηγορότερα από 15εκατ το δευτερόλεπτο
  • Το σκάνερ να εφάπτεται με το σώμα του ζώου
  • Να ελέγχεται η μπαταρία του σκάνερ

Χρειάζεται συντήρηση; Όχι. Το μικροτσίπ έχει διάρκεια ζωής 25 χρόνων! 3 πράγματα να έχετε στο νου σας:

  1. Να βεβαιωθείτε ότι είναι καταχωρημένα τα στοιχεία σας στη βάση δεδομένων
  2. Κατά τον ετήσιο κτηνιατρικό έλεγχο του ζώου, να ζητάτε από τον κτηνίατρο να σκανάρει το ζώο σας για να ελέγξετε ότι το μικροτσίπ είναι ανιχνεύσιμο.
  3. Σε περίπτωση που αλλάξουν τα στοιχεία επικοινωνίας σας, να ενημερώστε άμεσα την βάση δεδομένων

Η βάση δεδομένων

Eίναι καθοριστικής σημασίας η αξιοπιστία των αρχών που χειρίζονται τη βάση δεδομένων. Μέχρι στιγμής, κάθε χώρα έχει την ευθύνη της δημιουργίας κατάλληλης βάσης δεδομένων.  Μερικές χώρες της ΕΕ έφτιαξαν αμέσως λειτουργικές βάσεις δεδομένων (Βέλγιο, Γαλλία, Ολλανδία, Γερμανία). Στην Ελλάδα τη βάση δεδομένων λειτουργούσε  – με αρκετές ελλείψεις – ο Πανελλήνιος Κτηνιατρικός Σύλλογος από το 2004 μέχρι το 2015. Από το 2016, τη βάση δεδομένων χειρίζονται οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης.

Πρόσφατα δημιουργήθηκε στο Βέλγιο η EuroPetNet, μια ευρωπαϊκή βάση δεδομένων, ή μάλλον ένα σύστημα που δίνει πρόσβαση στα δεδομένα που εισάγονται σε εθνικό επίπεδο. Η Ελληνική βάση δεδομένων δεν έχει συνδεθεί.

Ακρωτηριασμός αφτιών και ουράς: παράνομος και βλαβερός

Οι ακρωτηριασμοί για “καλλωπιστικούς λόγους”  (ακρωτηριασμός ουράς και αφτιών του σκύλου, αφαίρεση των φωνητικών χορδών, αφαίρεση των νυχιών της γάτας) είναι επιβλαβείς για τα ζώα και απαγορεύονται από το νόμο.  (Ν4039παρ ???.  Η Ελλάδα έχει υπογράψει τη σύμβαση χχχ απο το χχχ.)

Οι επεμβάσεις αυτές είναι βάναυσες για τα ζώα, τους προκαλούν πόνο και αγωνία και επηρεάζουν αρνητικά τη ζωή τους. Έχει επισημανθεί επαρκώς σε επιστημονικά άρθρα, ότι οι σκύλοι επικοινωνούν συνεχώς μεταξύ τους μέσω της θέσης και των κινήσεων της ουράς και των αυτιών τους. Τώρα έγινε γνωστό ότι η αφαίρεση αυτών των βασικών εργαλείων επικοινωνίας έχει συνέπειες για έναν σκύλο, επηρεάζοντας πολύ ουσιαστικά και για ολόκληρη τη ζωή του, το πως τον βλέπουν και αντιδρούν σε αυτόν οι άλλοι σκύλοι, ανεξαρτήτως της συμπεριφοράς του ή της προσωπικότητάς του.

Ο σκύλος με ακρωτηριασμένα αυτιά δίνει άθελα του την αίσθηση ότι είναι επιθετικός, ενώ παράλληλα, με κολόβωμα αντί ουράς, αδυνατεί να μετριάσει την εντύπωση που δημιουργούν τα αυτιά του. Η ανθρώπινη παρέμβαση στην εξωτερική μορφή των σκύλων, οδηγεί σε μεταξύ τους παρερμηνείες, δημιουργώντας τους ανησυχία, νευρικότητα και εν τέλει καβγάδες.

Από κτηνιατρικής άποψης, η αφαίρεση της ουράς θίγει την ισορροπία όλης της σπονδυλικής στήλης, καταργώντας ένα πολύτιμο εργαλείο ισορροπίας στο τρέξιμο, στο κολύμπι ή όταν ο σκύλος, γερνώντας, παρουσιάζει αρθριτικά. Ακόμα, δύναται να επηρεάσει τους μύες που χρησιμοποιούνται στην αφόδευση. Τέλος, τα κομμένα αυτιά αφήνουν τους ακουστικούς πόρους του σκύλου εκτεθειμένους σε σκόνη και σωματίδια, δημιουργώντας συχνά μολύνσεις, ενώ – όπως συμβαίνει και με ανθρώπους που έχουν υποστεί ακρωτηριασμό  –  μερικοί σκύλοι συνεχίζουν να βιώνουν πόνο εκεί που δεν υπάρχουν πια τα άκρα.

Παρά τη απαγόρευση, υπάρχουν εκτροφείς που επιμένουν να παρουσιάζουν τους ακρωτηριασμούς ως προδιαγραφές κάποιων φυλών και, δυστυχώς, βρίσκονται κτηνίατροι πρόθυμοι να πραγματοποιήσουν ακρωτηριασμούς. Αν πέσει στην αντίληψη σας τέτοια  περίπτωση, παρακαλούμε επικοινωνήσετε μαζί μας (λινκ φόρμα επικοινωνίας).

Το ίδιο βλαβεροί και επώδυνοι είναι οι διάφοροι ακρωτηριασμοί που πραγματοποιούνται σε άλλα είδη ζώων, κυρίως παραγωγικά.

Εκπαίδευση

Η ΠΦΟ επικροτεί και συνιστά τη μέθοδο της θετικής εκπαίδευσης, δηλαδή την εκπαίδευση που βασίζεται αποκλειστικά στην επιβράβευση, χωρίς κανένα στοιχείο τιμωρητικό (χωρίς φωνές, χωρίς βία, χωρίς απότομα τραβήγματα και φυσικά χωρίς ηλεκτρικά κολάρα).  Η χρήση τιμωρητικών μεθόδων προκαλεί στο ζώο πόνο, φόβο και συχνά επιδεινώνει προβλήματα συμπεριφοράς.

Κάθε μάθημα πρέπει να είναι χαρούμενο και θετικό και να επιβραβεύει τις επιτυχίες.

Η εκπαίδευση είναι θέμα συνέπειας, υπομονής και επιβράβευσης της θεμιτής συμπεριφοράς.  Ο σκοπός της δεν είναι να μάθει στον σκύλο αυτόματες συμπεριφορές αλλά να χτίσει τη σχέση μεταξύ ζώου και αφεντικού.

Εκπαιδευτής Κώστας Μαρτίνης – Athens Dog training Club

«Θέλουμε ο σκύλος μας να είναι υπάκουος και ισορροπημένος, χωρίς προβλήματα συμπεριφοράς. Θέλουμε να επικοινωνούμε βαθιά μαζί του και αυτός να μας κοιτάζει στα μάτια, εκφράζοντάς μας την απόλυτη και ανιδιοτελή του αγάπη. Η σωστή εκπαίδευση στηρίζεται στην καθοδήγηση, στην εφαρμογή κανόνων συμπεριφοράς, στην οριοθέτηση, στην επιβράβευση και στην ενθάρρυνση του σκύλου, ενώ εξασφαλίζει παράλληλα την ικανοποίηση των κυρίων αναγκών του σε άσκηση και κοινωνική επαφή. Το αποτέλεσμα είναι ένας σκύλος ευτυχισμένος στην σχέση του, πρόθυμος να μαθαίνει, που σέβεται απόλυτα τον φίλο του τον άνθρωπο»